Zegarki letnie czy zimowe? Oto jest pytanie …

Debata wokół sezonowej zmiany czasu od lat powraca zarówno w Polsce, jak i w innych państwach Europy. Przed każdym kolejnym przestawianiem zegarków znów pojawiają się pytania o sens utrzymywania obecnego systemu. Coraz więcej osób uważa, że przestał on odpowiadać dzisiejszym warunkom życia i pracy. Jak czytamy w Forsal.pl do Senatu wpłynęła petycja proponująca rozwiązanie kompromisowe: rezygnację ze zmiany czasu, ale bez jednoznacznego wyboru stałego czasu letniego albo zimowego.  Autorzy przypominają, ze w 2018 roku Komisja Europejska zorganizowała konsultacje społeczne dotyczące przyszłości sezonowej zmiany czasu. Wzięło w nich udział około 4,6 mln respondentów, z czego 84 proc. opowiedziało się za odejściem od przestawiania zegarków. Mimo tak zdecydowanego wyniku reforma nie została jednak wdrożona. Państwa członkowskie nie wypracowały wspólnego stanowiska ani w sprawie samej rezygnacji ze zmiany czasu, ani co do tego, czy na stałe należałoby przyjąć czas letni, czy zimowy. Dlatego zmiany do dziś nie weszły w życie. 

Zasady dotyczące zmiany czasu w Polsce określa art. 3 ustawy z 10 grudnia 2003 r. o czasie urzędowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym przepisem to Prezes Rady Ministrów w drodze rozporządzenia ustala dokładne terminy wprowadzania i odwoływania czasu letniego środkowoeuropejskiego. Daty muszą zostać wyznaczone na okres co najmniej jednego roku, z uwzględnieniem obowiązujących standardów międzynarodowych. Forsal.pl podaje, że obecny harmonogram wynika z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 r. i obejmuje lata 2022-2026. Najbliższa zmiana będzie 25 października. To zmiana z  czasu letniego na zimowy. Cofniemy wtedy wskazówki z 3 na 2 godzinę.

Dylemat czy lepszy jest czas letni czy zimowy to debata za i przeciw. Wybór jednego czasu na cały rok miałby wyraźne konsekwencje. Stały czas letni przyniósłby bardzo późne zimowe wschody słońca, natomiast pozostanie przy czasie zimowym oznaczałoby znacznie wcześniejsze zachody słońca latem. Tymczasem jest propozycja, dająca  kompromis w sprawie zmiany czasu. Bez przestawiania zegarków, ale też bez stałego czasu letniego i zimowego.  Fundacja „Można Lepiej!” złożyła w Senacie petycję, w której proponuje wariant pośredni – jeden stały czas przez cały rok, ale przesunięty o 30 minut względem obecnego czasu letniego i zimowego.  

Zdaniem autorów takie rozwiązanie mogłoby częściowo pogodzić zwolenników stałego czasu letniego i osoby opowiadające się za czasem zimowym.  Jak dodaja –  pozwoliłoby to złagodzić najbardziej uciążliwe skutki zarówno stałego czasu letniego, jak i zimowego, a godziny wschodu i zachodu słońca pozostałyby bliższe tym, do których mieszkańcy są obecnie przyzwyczajeni. Fundacja przyznaje, że wprowadzenie nietypowej, półgodzinnej strefy czasowej mogłoby początkowo wiązać się z pewnymi trudnościami organizacyjnymi. W dłuższej perspektywie rozwiązanie miałoby jednak zapewnić stałość i zlikwidować konieczność przestawiania zegarków dwa razy w roku. Autorzy petycji podkreślają przy tym, że również ten wariant, jak każde rozwiązanie kompromisowe, miałby swoje wady. Jedną z nich mogłyby być większe różnice czasu na granicach z państwami, które wybrałyby inne rozwiązanie. Nie byłaby to jednak sytuacja bez precedensu – już dziś Ukraina i Litwa znajdują się w innej strefie czasowej niż Polska, co oznacza różnicę jednej godziny.

Petycja dotycząca nowelizacji ustawy z 10 grudnia 2003 r. o czasie urzędowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej wpłynęła do Senatu 27 marca 2026 r. Jej autorzy proponują zmianę obecnych zasad ustalania czasu w Polsce.  W kwietniu dokument został skierowany do senackiej Komisji do Spraw Petycji. Jak dotąd nie wyznaczono jednak terminu posiedzenia, na którym komisja miałaby rozpatrzyć przedstawioną propozycję. Więc czas na razie zmieniać będziemy 2 razy w roku …

Opracowanie za Forsal.pl ASŻR 
Foto: Suderstock, wikimedia, Agencja ŻR.