TUSZYN GMINA GDZIE DOBRZE SIE MIESZKA I PRACUJE

Pierwsze historyczne wzmianki o gminie Tuszyn pochodzą z XIII wieku. kiedy to Konrad I Mazowiecki podpisał w Brzeźnie akt o przekazaniu wsi wraz z Czarnocimem i Rudnikiem w ręce Chrystiana z Oliwy.  W dokumentach wieś opisywana była jako Tusine.  Co ciekawe  legenda dotycząca pochodzenia nazwy miejscowości jest zupełnie inna i datowana ponad 200 lat później. Według niej, podczas pobytu Władysława Jagiełły w miejscowym zajeździe, miał zaginąć jego syn. Rozpoczęto szeroko zakrojone poszukiwania, które w wyniku spostrzegawczości jednego z rycerzy, zakończyły się pozytywnie. Rycerz, po odnalezieniu królewskiego syna w gęstwinie, miał z radości wykrzyczeć „Królu – tu syn!”, a na pamiątkę tego, Jagiełło miał nadać miejscowości nazwę Tusyn, przekształconą w późniejszy Tuszyn. Imię Polskiego Króla nosi dziś największa w gminie Szkoła Podstawowa, przed którą  stoi duże popiersie Władysława Jagiełły.  Polski Król nadał Tuszynowi w 1416 roku prawa miejskie.  

Dalszy rozwój Tuszyna – jako miasta na prawach królewskich następował dość dynamicznie. W XVI wieku Tuszyn słynął z handlu. w miejscowości było aż 106 placów targowych, które płaciły podatek po 1 grosz, funkcjonowało tu także 7-u kowali, 13-u szewców, 4-ech krawców, 5-u kuśnierzy, 10-u piekarzy, 15-u piwowarów, bo w owym czasie Tuszyn słynął z produkcji piwa, 8-u kołodziejów oraz 5-u rzeźników. Na obrzeżach miasta pracowali również rolnicy oraz ogrodnicy. W zapisach historycznych nie ma dokładnych danych dotyczących Ilości mieszkańców, ale badacze szacują, ze było ich ponad 1500-et. W owym czasie Tuszyn uznawany była za jeden z najbogatszych w tej części Polski.

Niestety, miasto zostało kompletnie splądrowane i spalone podczas Potopu Szwedzkiego w  roku 1655-ym, co na długie lata wyłączyło go z gospodarczego obiegu.

Wynalazek maszyn parowych i rewolucja przemysłowa w latach 50-ych XIX wieku spowodowała, że Tuszyn utracił znaczenie wskutek dynamicznego rozwoju niedalekiej Łodzi. Dalsza degradacja miasta to skutek nakazów Carskich z 1870 roku,  kiedy to Tuszyn – jak większość małych miast w Królestwie Polskim – pozbawiony został praw miejskich za udział mieszkańców w Powstaniu Styczniowym.

Dopiero okres I Wojny Światowej zmienił oblicze Tuszyna. Podczas okupacji niemieckiej w 1915 roku Miasto uzyskało połączenie kolejką dojazdową (tzw. tramwajem podmiejskim) z Łodzią przez Rzgów, co otworzyło dla miejscowości nowe perspektywy rozwoju. Początkowo pojazdy napędzane były parą, ale od 1927 roku – już w wolnej Polsce, tramwaje połączono z trakcją elektryczną. W roku 1921-ym samorząd poczynił starania o utworzenie w Tuszynie sanatorium przeciwgruźliczego, ostatecznie oddanego do użytku w 1928 roku i funkcjonującego do dziś.

W roku 1924-ym Tuszyn odzyskał prawa miejskie. Ze względu na dogodne połączenie tramwajowe w końcu lat 20. XX w. zaczęła żywiej rozwijać się letniskowa i wypoczynkowa funkcja miasta. Na początku II Wojny Światowej w 1939 roku Tuszyn liczył już 4500 mieszkańców, głównie narodowości żydowskiej, którą hitlerowcy aresztowali i wywieźli do obozów koncentracyjnych.  (na zdjęciu pierwszy transport do Auschwitz podczas przesiadki w Tarnowie)

Nowe otwarcie dla miasta nastąpiło po 1945 roku.  Osiedlali się tu lekarze, nauczyciele, rolnicy, domy mieli dyrektorzy łódzkich fabryk i aktorzy. Przez wiele lat w Tuszynie istniał zakład filmów lalkowych Studia Małych Form Filmowych Se-Ma-For (zlikwidowany w końcu lat 90. XX wieku). Tu w hali filmowej powstały klatka po klatce ujęcia do słynnych lalkowych seriali: Miś Uszatek, Przygody Misia Coralgola czy Mały pingwin Pik-Pok.

Najnowsza historia Tuszyna związana jest ponownie z handlem. W latach 90-tych ub. wieku powstał tu największy w Polsce ośrodek sprzedaży odzieży, obuwia i akcesoriów krawieckich. Do dziś wielu producentów oferuje swoje wyroby – choć na mniejszą niż kiedyś skalę – sprzedając je w nowoczesnych boksach i klimatyzowanej hali.

Jednak rozwój gminy Tuszyn uzależnił się od innego jego atutu. – położenia na drogowej mapie Polski. Przebiegająca przez gminę Autostrada A-1 i  niemal sam środek kraju spowodowały, że tereny przylegające do głównych tras stały się łakomym kąskiem dla inwestorów, którzy poszukiwali miejsca na duże magazyny logistyczne. Powstały więc Centralne Magazyny Zalando, czy Notino, a w budowie są kolejne obiekty położone w Parku Przemysłowym. Tuszyn, przy Drodze Krajowej nr 91.

Gmina Tuszyn ma obecnie ponad 12,5 tys. mieszkańców, a chętnych do wybudowania nowych domów nadal przybywa. To pokłosie bardzo dobrych decyzji władz samorządowych, które w poprzednich latach wyznaczyły dokładny Plan Zagospodarowania Przestrzennego, umożliwiający rozpoczęcie budowy. Z Myślą o najmłodszych  mieszkańcach – otwarto w ub. roku nowy Żłobek Gminny, do którego może uczęszczać nawet 40-oro dzieci.

Samorząd zarządza także licznymi przedszkolami, do których każdego dnia przyprowadzanych jest ponad 400 dzieci. Gmina prowadzi także 5 Szkół Podstawowych (łącznie 57 oddziałów). Ma w swoim zasobie również Liceum Ogólnokształcące przejęte od Powiatu Łódź-Wschód, co w znaczący sposób podnosi prestiż Tuszyna, jako ośrodka edukacyjnego.  Wszystkie placówki są przyjazne dla osób niepełnosprawnych. Mają doskonale wyposażone w pomoce dydaktyczne pracownie przedmiotowe i posiadają sale sportowe. Tu warto dodać, że każdego dnia Psycholodzy i Pedagodzy Szkolni prowadza dodatkowe ćwiczenia z uczniami wymagającymi wsparcia, mając do dyspozycji specjalnie wyposażone gabinety terapii zajęciowej.

Przy wsparciu władz gminy Tuszyn kupiono dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych  kilka nowych wozów bojowych lub sprowadzono nowocześniejsze, które skierowano między innymi do stanic wpisanych w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym, zlokalizowanych W Tuszynie i miejscowości Tuszyn Las. Służący w nich druhowie mają bardzo dużo interwencji – prawie 300 w ciągu roku. 

 Także w dziedzinie ekologii zrobiono bardzo dużo, co ma znaczący wpływ na rozwój Gminy Tuszyn. Wszystkie wsie i całe miasto to teren w pełni  zwodociągowany.  Zakład Komunalny zarządza siecią rur i przyłączy  o długości 187 km, które są zasilane z pięciu nowoczesnych stacji uzdatniania wody. Ostatnio przeprowadzono również prace modernizacyjne na terenie gminnej oczyszczalni ścieków, zwiększając jej wydajność, co było wynikiem  wydłużenia sieci kanalizacyjnej do ponad 32 km. i podłączenia kolejnych użytkowników. 

Miejskie Centrum Sportowe – z którego chętnie korzystają mieszkańcy – to kryty basen z 5-oma torami do pływania oraz saunami ze strefą SPA,  pełnowymiarowa hala sportowa do wszytkach rodzajów gier oraz zmodernizowany w ostatnich latach Stadion Piłkarski w Tuszynie, przy którym powstał nowoczesny budynek zaplecza szatniowo-sanitarnego. Koszt realizacji zadania to prawie 7 mln 100 tys. zł. Obiekt jest oświetlony ma bieżnię lekkoatletyczną i nowe, zadaszone trybuny na 800 miejsc. Stadion jest dostępny dla wszystkich mieszkańców gminy.

Powodem do chluby dla całego Tuszyna jest także znakomicie funkcjonujące Centrum Kultury im. Władysława Reymonta. Pisarz do 12 roku życia mieszkał w  Tuszynie, co upamiętnia obelisk na centralnym placu miasta (na zdjęciu głównym). W odnowionym budynku Centrum Kultury jest sala lustrzana do ćwiczeń tanecznych, pracownie do zajęć plastycznych, wokalnych czy muzycznych.  Jest także  bawialnia dla dzieci oraz mogąca pomieścić ponad 250 osób, często wykorzystywana – sala koncertowa.  Na spragnionych wiedzy czeka doskonale funkcjonująca Miejska Biblioteka. Bogaty księgozbiór oraz audiobooki i czasopisma  sprawiają, że instytucja ta ma ponad 3 tysiące wypożyczeń rocznie.

I jeszcze o nowatorskich formach aktywizacji  seniorów.  Samorząd gminy Tuszyn organizuje dla nich specjalne kursy,  wykłady czy jednodniowe wycieczki.  Kluby Seniora czynne są prawie cały tydzień.  Zlokalizowano je prawie w każdej miejscowości, co pozwala na  organizację zajęć fitness,  porad kulinarnych czy warsztatów teatralnych i wokalnych, na których pod okiem instruktorów – uczą się piosenek, chętnie prezentowanych później na koncertach i plenerowych występach.

Zanim trochę pochwał o działaniach władz samorządowych – pora na przedstawienie jeszcze jednego, bardzo ważnego aspektu przyciągającego turystów i mieszkańców sąsiednich samorządów do gminy Tuszyn. To jej wypoczynkowe walory, które doceniane są zwłaszcza latem. Oczywiście to piękny i gęsty las – sprzyjający pieszym i rowerowym wycieczkom w ciszy i spokoju oraz położony w zachodniej części gminy ośrodek Rybakówka. W ostatnim czasie za ponad 3 mln zł. przeprowadzono tam kompleksową przebudowę infrastruktury. Stworzono bezpieczne miejsca wypoczynku nad wodą, jest restauracja, plac zabaw dla dzieci, wypożyczalnia sprzętu sportowego i boiska do siatkówki.

 Na koniec o stabilizacji, która gwarantuje rozwój Gminy Tuszyn. Samorząd od prawie 15-u lat prowadzi Burmistrz Witold Małecki. To on był inicjatorem wielu nowatorskich pomysłów i rozwiązań przyśpieszających inwestycje. Tak było np. przy tworzeniu układu drogowego dla Parku Przemysłowego czy budowie sieci wodno-kanalizacyjnej wzdłuż nowych ulic na budowanych osiedlach mieszkaniowych.

Doceniając ogromny wkład w rozwój Ziemi Łódzkiej oraz przeprowadzone w ostatnich latach liczne inwestycje, przekraczające ponad 50 mln zł  – Forum Ekspertów zdecydowało o przyłączeniu Gminy Tuszyn do prestiżowej grupy samorządów, mających prawo do posługiwania się Tytułem Wzorowa Gmina. Certyfikat w imieniu Burmistrza odebrała z rak Redaktora Naczelnego Życia Regionów zastępca Burmistrza Joanna Krawczyk.

Gala Wzorowych, podczas której wręczone zostaną Statuetki Hefajstosa Samorządu odbędzie się na wiosnę w Łódzkim Pałacu Poznańskich.

Oprac. AS ŻR. Foto: wikipedia.org, UM Tuszyn, Agencja Zycie Regionów